Przejść na emeryturę i nadal pracować? A może pracować dłużej i złożyć wniosek później? To dylemat, który ma wpływ nie tylko na wysokość emerytury, ale również konsekwencje podatkowe – i właśnie na nich się tu skupimy.
Wariant I – przechodzę na emeryturę i nadal pracuję
Dla wielu osób osiągnięcie wieku emerytalnego nie oznacza końca aktywności zawodowej. Coraz częściej emerytura staje się dodatkowym źródłem dochodu obok pracy lub działalności gospodarczej. Dwa źródła przychodu oznaczają często większe poczucie bezpieczeństwa, większą swobodę, możliwość szybszego budowania oszczędności i realizację planów, na które wcześniej brakowało czasu lub pieniędzy.
Co ważne, po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego można jednocześnie:
- pobierać emeryturę,
- pracować lub prowadzić działalność gospodarczą,
- osiągać przychody bez limitów.
Nie ma więc ryzyka zawieszenia czy zmniejszenia świadczenia, jak w przypadku wcześniejszych emerytów lub rencistów.
Pułapka: emerytura + praca = wyższy podatek
Jest jednak pewna pułapka, o której wiele osób dowiaduje się dopiero przy rocznym rozliczeniu. Emerytura oraz dochody z pracy lub działalności sumują się przy obliczaniu podatku dochodowego. W efekcie może się okazać, że:
- sama emerytura nie powodowałaby wejścia w drugi próg podatkowy,
- sama działalność również nie,
- ale oba źródła dochodu razem – już tak.
Część dochodów zostanie wtedy opodatkowana wyższą stawką. Wiele osób ma wówczas poczucie, że przez część roku pracowało „prawie za darmo”. Nadal zarabiamy więcej niż bez tej pracy, ale realny zysk może być dużo niższy, niż zakładaliśmy – szczególnie jeśli nikt wcześniej nie policzył skutków podatkowych.
Wariant II – pracuję i odkładam emeryturę w czasie (ulga dla seniora)
Jeśli wybierzesz ten wariant, możesz skorzystać z ulgi dla pracujących seniorów – zwolnienia z podatku dochodowego dla osób, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny (60 lat – kobiety, 65 lat – mężczyźni), ale mimo to nie pobierają emerytury i nadal pracują, odprowadzając składki na ubezpieczenie społeczne.
Dochody zwolnione z PIT do 85 528 zł rocznie. Kwota ta sumuje się z ogólną kwotą wolną od podatku (30 000 zł), więc senior, który nie pobiera emerytury, może zarobić nawet 115 528 zł rocznie bez podatku. Ulga obowiązuje od 1 stycznia 2022 r. (element tzw. Polskiego Ładu).
Kto może skorzystać z ulgi
- osiągnął powszechny wiek emerytalny – 60 lat (kobieta) lub 65 lat (mężczyzna),
- nie pobiera emerytury ani renty rodzinnej (z ZUS, KRUS, systemów mundurowych, uposażenia sędziego w stanie spoczynku itp.),
- uzyskuje dochody z: umowy o pracę, stosunku służbowego, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy, umowy zlecenia, zasiłku macierzyńskiego lub działalności gospodarczej (zasady ogólne, liniowo lub ryczałt),
- podlega z tytułu tych przychodów ubezpieczeniom społecznym (opłaca składki emerytalne, rentowe i wypadkowe).
Jak skorzystać z ulgi – formalności
Ulga nie wymaga skomplikowanych formalności. Pracownik składa u pracodawcy oświadczenie o zamiarze korzystania z ulgi (proste pismo) – dzięki temu pracodawca przestaje pobierać zaliczki na podatek. Przedsiębiorca uwzględnia ulgę samodzielnie w zeznaniu rocznym (wpisując przychody zwolnione w odpowiednim miejscu PIT); może ją też stosować w trakcie roku przy zaliczkach, ale ostatecznie rozliczy ją w zeznaniu rocznym.
Pamiętaj: składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne są nadal obowiązkowe – ulga dotyczy tylko podatku, a nie składek.
Dlaczego warto rozważyć ulgę
Dla wielu seniorów, którzy i tak planują dalej pracować, ulga może być realnym zastrzykiem gotówki. Przykład: osoba zarabiająca 5000 zł brutto miesięcznie może dzięki niej zyskać rocznie nawet około 6 tysięcy złotych więcej „na rękę” w porównaniu do sytuacji bez zwolnienia.
Pamiętaj: wybór wariantu warto policzyć indywidualnie. Zobacz też kiedy najlepiej przejść na emeryturę oraz mapę produktów emerytalnych (III filar).